อะไรเอ่ย?
Monday, February 25th, 2008ระบบอะไรในร่างกายมนุษย์เราที่สามารถควบคุมมันได้ หรือสามารถทำงานด้วยตัวเองได้โดยเราไม่ต้องสั่งการ?
คำตอบคือ ระบบหายใจ ค่ะ การหายใจ สิ่งที่หลายคนไม่เคยแม้จะคิดถึงเลยตั้งแต่เกิดมา เนื่องจากเป็นระบบที่ทำงานอัตโนมัติมาตั้งแต่เรายังไม่รู้ความ สิ่งที่ไม่มีพ่อแม่คนไหนต้องสอนทารกน้อยเมื่อลืมตาดูโลก หากแต่เมื่อได้เรียนโยคะแล้ว คนส่วนใหญ่กลับต้องมาเรียนรู้วิธีการหายใจที่ถูกต้อง (แล้วยังค้นพบว่า ไม่เรื่องง่ายๆ อีกต่างหาก!)
จริงๆ แล้ว การหายใจให้ถูกต้อง นอกจากจะเป็นสิ่งที่สำคัญยิ่งกว่าการทำอาสนะให้สวยงามเหมือนเพื่อนข้างๆ แล้ว ยังเป็นส่วนสำคัญในการป้องกันการบาดเจ็บในการฝึกอาสนะด้วย นอกจากนั้น โยคีเชื่อว่า ลมหายใจเป็นสะพานเชื่อมร่างกายกับจิตใจของมนุษย์ ดังนั้น การหายใจที่ถูกต้อง รวมไปถึงการกำหนดลมหายใจ หรือปราณายามะ จึงเป็นวิธีการที่จะนำโยคีไปสู่การกำหนดและควบคุมจิตใจให้เข้าสู่สมาธิในที่สุดนั่นเอง
ในอัษฎางคโยคะที่ฉันได้มีโอกาสเป็นนักเรียนและครูนั้น ฉันพบว่าสิ่งที่ยากของการฝึกอาสนะใดๆ นั่นคือการหายใจอย่างถูกต้อง ในขณะที่ทำอาสนะนั้นๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งอาสนะขั้นสูงที่ต้องอาศัยทั้งร่างกายบวกกับการหายใจอย่างถูกต้อง เพื่อให้ผู้ฝึกมีสมาธิอย่างสูงขณะฝึก ราวกับว่าจิตของเรามักกลัวในอาสนะที่รู้สึกยาก ความกลัวนี้เองที่มักทำให้เราหายใจติดขัด หรือบางคนถึงขนาดกลั้นหายใจ ซึ่งเสี่ยงมากต่อการบาดเจ็บ
คุรุชีเคยสอนว่า หากเรารู้สึกประหวั่นพรั่นพรึงในอาสนะบางท่า เช่น backbends ให้เรามุ่งความสนใจไปที่ลมหายใจ นอกจากนั้น ในหนังสือ Suryanamaskar คุรุชียังสอนอีกว่า วายุ หรือเทพแห่งลมนั้น สถิตย์อยู่ในลมหายใจของเรา ดุจดังพลังงานที่แฝงอยู่ มนุษย์จึงไม่อาจดำรงชีวิตได้โดยปราศจากลมหายใจ ดังนั้น เมื่อเรามีสติอยู่กับลมหายใจ นอกจากเทพวายุจะแสดงอำนาจแล้ว เราจะมีจิตสงบและมีความคิดดีๆ เกิดขึ้นอีกด้วย
หากเพียงถ้าเราสามารถเอาชนะความกลัวนั้นด้วยลมหายใจของเราแล้ว บางทีสิ่งที่เราเห็นว่าเป็นไปไม่ได้ อาจอยู่ใกล้เพียงแค่ปลายจมูกก็เป็นได้ค่ะ!
